Eşek Kulaklı Midas Efsanesi

M.Ö 738 – M. Ö 696 yılları arasında Gordion kentinde yaşamış Frigya kralı Midas’ın efsanevi destanını duymayan yoktur. Eşek kulaklı Midas efsanesi antik kent kültürü ile harmanlanarak sunulur.

Midas’ın Kulakları

Yunan mitolojisi müziğin, güneşin ve sanatların tanrısı Apollon’dur. Hikayeye göre; Yunan Tanrısı olan Apollon ve Kır Tanrısı olan Pan arasında bir müzik yarışması düzenlenir. Yargıç olarak ise Midas görevlendirilir. Diğer yargıç ise Dağ Tanrısı olan Tmolos’tur.

Kır Tanrısı Pan; kavalıyla oldukça eşsiz sesler çıkartır.Duyanlar büyülenir. Ancak sanatın tanrısı olan Apollon’un gümüşten yapılma lir’i, tüm çalgılar arasında en üstün olanıdır. Apollon lir’i çalmaya başladığında tüm tanrıçalar, ölümlüler ve ölümsüzler olduklar yerde donup kalır ve onu dinler.

Midas’ın oyu Kır Tanrısı olan Pan içindir. Görevlendirilen diğer yargıç Dağ Tanrısı oyunu Apollon için kullanır. Apollon kendisine oy vermediği için sinirlenerek Midas’ın kulaklarını eşek kulaklarına dönüştürür ve der ki: “Güzel müzikten anlamayan bir insana ancak eşek kulakları yakışır.”

Midas artık sahip olduğu eşek kulakları ile yaşamak zorundadır.  Türlü şeylerle bunu saklamaya çalışır ve kimseye söz etmez. Ancak bir gün berbere gittiğinde berber bunu fark eder. Kimselere anlatmaz. Bir süre sonra ise dayanamayarak bir kuyuya iner ve ona anlatır.

Eşek kulaklı Midas efsanesine göre kuyu sulara, sular sazlara, sazlar insanlara anlatır. Midas’ın sırrını duymayan kalmaz. Midas ile dalga geçilmeye ve onun adına gölge oyunları düzenlenmeye başlanır. Halkın kendisi ile dalga geçmesine dayanamayan Midas, kulaklarını kestirir.  Ancak kulakları eski görüntüsünden daha kötü bir görünüme sahip olur. Tanrıya yalvararak af diler.

“Tanrım bütün servetimi al yeter ki kulaklarımı eski haline getir!” der.

Tanrı Midas’ı affetse de sessizce öldürür ve mezara gömer. Tarihin gizli ve ilginç  Eşek kulaklı Midas efsanesi çeşitli varyantlar ile anlatılmaya devam eder.  Kral Midas’ın sembol mezarı ise Anadolu Medeniyetler Müzesi’nde sergilenmektedir.  1992 senesinden beri üzerine araştırmalar yapılan Midas’ın kafatası da Anadolu Medeniyetler Müzesi’ndedir.  Dokunduğu her şeyi altına çeviren Midas olarak da çeşitli anlatılar bulunmaktadır.