Mit Nedir?

Mit kutsal kabul edilen; tanrı ve insanoğlu üzerine kurulmuş anlatılardır. Doğa üstü varlıklara ait eylemlerin öyküsü olarak da tanımlanmaktadır. Ancak kesin olan tek bir şey vardır ki; mit her zaman bir yaradılış işle ilgilidir. Mit nedir diye merak eden kişiler eskiden beri anlatılan sözlü kültürden yazılı kültüre geçirilmiş efsaneler inceleyebilir. Dünyaca ünlü mitler kişilerin kendilerini ve dünyayı, anlamlandırma çabasıdır.

Mitlerin Kategorileri

Mitler konularına göre çeşitli kategorilere ayrılarak incelenmektedir. Buna göre mitler;

Eskatoloji: Konusunu dünyanın ve insanın geleceğinden alan mitler Eskatoloji mitleri olarak adlandırılır. Kıyamet mitleri ve tufan mitleri gibi.

Kozmogoni: Evrenin nasıl meydana geldiği ile ilgilenen mitler ise Kozmogoni adı altında incelenmektedir.

Teogani: Tanrılar hakkında olan ve Tanrıların nereden geldiği ile ilgilenen mitlerdir.

Antropogomi:  İnsanların nereden geldikleri, nasıl türedikleri ile ilgili olan mitler Antropogomi mitleri olarak değerlendirilir.

Etiyoloji: Nesnelerin kökeni ve nasıl ortaya çıktıkları ile ilgili olan mitler etiyoloji mitleri olarak adlandırılır.

Mitlerin Özellikleri

Mitler her zaman için bir yaradılış ile ilgilidir. Evrenin nasıl oluştuğu ve geleceği hakkındaki yorumlamaları içerir.

  • Kahramanları genellikle doğa üstü varlıklar, tanrılar, ilahi ve kutsal kabul edilmiş kimselerdir.
  • İlk insanların dünyayı anlama ve algılama çabası olarak nitelendirilir. Bu çaba doğrultusunda neden ve nasıllara cevap verir.
  • Mitlerde zaman ve mekan ögesi ise kozmiktir. Bilmediğimiz bir zaman dilimi içerisinde gizemli anlatılardan oluşur.
  • Kişiler eğer miti bilirse, nesnelerin kökenini de bilir. Yaşanılan bir bilgi söz konusudur.
  • İçinde yaşanılan toplumun; kültürel, siyasi ve sosyal özelliklerinden etkilenip o kültürde anlam kazanırlar. Her toplumun mitleri kendine hastır.
  • Mitlerin dilini çözmek için toplumun kültürü de araştırılmalıdır. Yoksa verilen mesaj hiçbir zaman anlaşılamaz.
  • Mitler soyut olarak değerlendirilmez.

 

Mit nedir konusunda uzun yıllardan beri çeşitli araştırmalar yapılmıştır. Bu araştırmalar neticesinde ise üç gruba ayrılarak incelenmiştir.

  • Tabiat olaylarını, töreleri ve örf adetleri anlatan mitlerdir.
  • Tarihi olayları inceleyen ve açıklayıcı nitelikte olan mitler

Maceraları konu alan ve eğlendirici özellikler barındıran mitler